50+ οφέλη των προβιοτικών

 50+ οφέλη των προβιοτικών

Σύμφωνα με τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, «Προβιοτικά είναι τα ζωντανά μικρόβια, που όταν καταναλωθούν σε επαρκή ποσότητα, έχουν οφέλη για την υγεία και την αντιμετώπιση ορισμένων παθήσεων».
Η λέξη προβιοτικά προέρχεται από τα αρχαία ελληνικά προ και βιος δηλαδή «υπέρ της ζωής».
 
Πριν από τη γέννηση, το έντερο του εμβρύου είναι απαλλαγμένο από μικροοργανισμούς. Από τη στιγμή όμως που το έμβρυο περνάει από το κανάλι γέννησης, τα βακτήρια, τόσο ευεργετικά όσο και επιβλαβή, εισέρχονται από το στόμα του και ξεκινούν μια μάχη για κυριαρχία που συνεχίζεται εώς την ημέρα που το σώμα πεθαίνει.
 
Όταν το νεογέννητο μωρό τρέφεται με μητρικό γάλα, κάπου μεταξύ των τεσσάρων και επτά ημερών μετά τη γέννηση, τα ευεργετικά βακτήρια κερδίζουν την μάχη καταλαμβάνοντας σχεδόν κάθε τετραγωνικό εκατοστό του πεπτικού σωλήνα του, από το στόμα εώς το παχύ έντερο.
 
Η ίδια μάχη ευεργετικών και επιβλαβών βακτηρίων διεξάγεται στον κόλπο, στις ρινικές κοιλότητες και στο στόμα. Η επίσημη μάχη όμως δεν κερδίζεται μέχρι την ηλικία των 6 ετών. Εάν για οποιονδήποτε λόγο η εντερική χλωρίδα υποστεί σοβαρή διαταραχή (όπως συμβαίνει με την λήψη αντιβιοτικών), μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία του για το υπόλοιπο της ζωής του.  Η αλήθεια είναι ότι είναι μια μάχη που δεν κερδίζεται ποτέ καθώς τα επιβλαβή βακτήρια δεν εξαλείφονται ποτέ πλήρως.
 
Με κάθε αναπνοή που παίρνουμε ή κάθε κομμάτι τροφής που τρεφόμαστε ή με το νερό που πίνουμε βρισκόμαστε συνεχώς εκτεθειμένοι σε δισεκατομμύρια δυνητικά επιβλαβείς μικροοργανισμούς. Οι ερευνητές συνειδητοποιούν τώρα ότι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους τα μωρά που θηλάζουν έχουν λιγότερες λοιμώξεις είναι ότι το γάλα της μητέρας βοηθά την ανάπτυξη ωφέλιμων βακτηρίων στο γαστρεντερικό σωλήνα σε αντίθεση με τις έτοιμες φόρμουλες του εμπορίου.
 
Σε ένα βρέφος που θηλάζει, ευεργετικά βακτήρια όπως τα acidophilus και τα bifidobacteria ελέγχουν το 90% του εντέρου. Οι ευεργετικοί μικροοργανισμοί acidophilus και bifidobacteria μεταξύ των άλλων αναστέλουν την ανάπτυξη επικίνδυνων παθογόνων μικροβίων που προκαλούν ασθένειες και λοιμώξεις.
 
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΑΛΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ
 
Σε ένα υγιές άτομο, πάνω από 100 τρισεκατομμύρια μικροοργανισμοί, βάρους περίπου πέντε κιλών, από περίπου 400 διαφορετικά είδη αναπτύσσονται στην εντερική οδό βοηθώντας στην πέψη, την απορρόφηση και την παραγωγή των βιταμινών Β, βιταμίνης Κ και ενζύμων.
 
Τα ευεργετικά βακτήρια σε κανονικές συνθήκες καλύπτουν σχεδόν κάθε εκατοστό του διαθέσιμου επιφανειακού χώρου από το στόμα μέχρι το παχύ έντερο εμποδίζοντας την ανάπτυξη όλων των επιβλαβών βακτηρίων, που προκαλούν μολύνσεις, όπως η σαλμονέλα και η E. coli. Τα  ευεργετικά βακτήρια ενισχύουν επίσης το ανοσοποιητικό σύστημα και καταστέλλουν τις φλεγμονές.
 
Ο όρος "χλωρίδα του εντέρου" χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη συμβίωση των βακτηρίων που ζουν εκεί. Αυτή η ισορροπία υπέρ των ευεργετικών βακτηρίων διατηρεί τη συνολική υγεία του εντέρου.
 
ΓΙΑΤΙ ΜΕΙΩΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑ;
 
Με την πάροδο του χρόνου και της ηλικίας τα επίπεδα των ευεργετικών βακτηρίων μειώνονται δραματικά ενώ τα κακά βακτήρια στο έντερο πολλαπλασιάζονται προκαλώντας ανισορροπία. Μερικά από τα αίτια αυτής της μείωσης των ωφέλιμων βακτηρίων περιλαμβάνουν:

 

  • Φυσική γήρανση των αποικιών των ευεργετικών βακτηρίων
  • Χρήση αντιβιοτικών
  • Χρήση αντισυλληπτικών
  • Κατανάλωση μη φιλτραρισμένου νερού. Tο χλώριο στο νερό της βρύσης όχι μόνο σκοτώνει τα βακτήρια που βρίσκονται στο νερό αλλά καταστρέφει και τις αποικίες ευεργετικών βακτηρίων που βρίσκονται στο έντερο. Τότε η φύση γεμίζει πάντα αυτό το κενό με τα επιβλαβή βακτήρια να αναπτύσσονται ραγδαία.
  • Διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και υδατάνθρακες
  • Διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε κρέατα που τρέφονται με αντιβιοτικά , τα οποία καταστρέφουν πολλά από τα ευεργετικά βακτήρια
  • Δυσκοιλιότητα
  • Κάπνισμα
  • Περιβαλλοντικές τοξίνες και ρύπανση
  • Ακτινοβολία και χημειοθεραπεία
  • Κατανάλωση αλκοόλ

 
ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ;
 
Όταν τα κακά βακτήρια αναλαμβάνουν, τα ευεργετικά βακτήρια δεν μπορούν να επιτελέσουν το έργο τους. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, τα ευεργετικά βακτήρια χρειάζονται βοήθεια, και εδώ έρχονται τα προβιοτικά. Λαμβάνοντας προβιοτικά, με τη μορφή συμπληρωμάτων ή μέσω τροφών που έχουν υποστεί ζύμωση όπως το ξινολάχανο, το σπιτικό γιαούρτι, οι ελιές σε άλμη και άλλες τροφές εισάγονται στο έντερο ευεργετικά είδη βακτηρίων.
 
Τα προβιοτικά βοηθούν στην αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ ευεργετικών και επιβλαβών βακτηρίων στη χλωρίδα του εντέρου.
 
Φυσικά, η ιδέα της κατανάλωσης εκατομυρίων ή και δισεκατομυρίων ευεργετικών βακτηρίων για την υγεία είναι μερικές φορές δύσκολο να γίνει αποδεκτή. Ορισμένοι επιστήμονες υπερτονίζουν την αξία των προβιοτικών ενώ άλλοι την παραβλέπουν εντελώς.
 
Οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι τα προβιοτικά είναι ένας απλός τρόπος ενίσχυσης της υγείας βοηθώντας στα παρακάτω:

  • Πέψη υδατανθράκων
  • Δυσκοιλιότητα
  • Προστασία από δηλητηρίαση τροφίμων
  • Προστασία στο έλκος του στομάχου
  • Προστασία στη δυσανεξία λακτόζης
  • Προστασία στη δυσανεξία καζεΐνης
  • Ενίσχυση του ανοσοποιητικού
  • Προστασία από επιβλαβή βακτήρια, ιούς και μύκητες.
  • Αναστέλλουν την υπερανάπτυξη του Candida
  • Αποτρέπουν την διάρροια
  • Ανακουφίζουν τα συμπτώματα στην κολίτιδα, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και άλλες δυσλειτουργίες του πεπτικού συστήματος.
  • Προστατεύουν από την κολπίτιδα 
  • Προστατεύουν από τις μεταδοτικές λοιμώξεις

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΙΟ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΑ ΕΙΔΗ ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΩΝ;
 
Υπάρχουν εκατοντάδες βακτήρια που ταξινομούνται ως προβιοτικά,αλλά τα περισσότερα προέρχονται από δύο κύριους τύπους Lactobacillus και Bifidobacterium. Σε κάθε έναν από αυτούς τους τύπους υπάρχουν διάφορα είδη.
 
Τα Lactobacillus και Bifidobacterium που είναι ο τύπος των προβιοτικών συχνά συντομογραφούνται ως L. ή Β. Στη συνέχεια συνδυάζονται με το όνομα του είδους. Για παράδειγμα, το είδος acidophilus στο γένος Lactobacillus ονομάζεται ως L. acidophilus. Διαφορετικά προβιοτικά έχουν διαφορετικές λειτουργίες.
 
Lactobacillus. Αυτά τα βακτήρια βοηθούν στην παραγωγή λακτάσης, του απαραίτητου ενζύμου για τη διάσπαση της λακτόζης, της ζάχαρης στο γάλα. Βοηθούν επίσης στη ζύμωση των υδατανθράκων στο έντερο, το οποίο παράγει γαλακτικό οξύ. Το γαλακτικό οξύ είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς εμποδίζει πολλά είδη επιβλαβών μικροοργανισμών. Το γαλακτικό οξύ αυξάνει επίσης την απορρόφηση μεταλλικών στοιχείων όπως το ασβέστιο, ο χαλκός, το μαγνήσιο και ο σίδηρος.
 
Τα ωφέλιμα είδη του Lactobacillus περιλαμβάνουν τα παρακάτω:
 
L. acidophilus. Αυτό το είδος βοηθά στη διατήρηση της ακεραιότητας του τοιχώματος του εντέρου, εξασφαλίζει την κατάλληλη απορρόφηση θρεπτικών στοιχείων και υποστηρίζει την πέψη. Συχνά χρησιμοποιείται για να διευκολύνει τις κράμπες και να αποτρέψει τη διάρροια που προκαλείται από ιούς ή βακτήρια όπως η σαλμονέλα και το Ε. coli. Βρίσκεται σε πολλά γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το σπιτικό γιαούρτι 24ωρης ζύμωσης και το κεφίρ, καθώς και άλλα τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση.
 
L. brevis. Βοηθά στην παραγωγή γαλακτικού οξέως, το οποίο με τη σειρά του βοηθά στη σύνθεση των βιταμίνων D και K. Βρίσκεται συχνά σε τουρσιά και μερικά γιαούρτια.
 
L. bulgaricus.  Aνακαλύφθηκε πριν από έναν αιώνα το 1905, ως αποτέλεσμα μιας μελέτης σχετικά με την ασυνήθιστη μακροζωία των κατοίκων του βουνού στη Βουλγαρία για αυτό και ονομάστηκε έτσι
Βοηθά επίσης στην παραγωγή γαλακτικού οξέως . Οι πηγές τροφίμων περιλαμβάνουν Ελβετικό τυρί, τουρσιά, λάχανο, και σπιτικό γιαούρτι 24ωρης ζύμωσης.
 
L. Paracasei. Σύμφωνα με μελέτες τα οφέλη αυτού του είδους είναι ποικίλα. Για παράδειγμα αποτρέπει την μετάδοση μολυσματικών ασθένειων στα παιδιά που φοιτούν σε παιδικούς σταθμούς καθώς ενισχύουν το ανοσοποιητικό. Βελτιώνει τα συμπτώματα των αλλεργιών ενώ πέντε μελέτες έχουν δείξει σημαντική συνεισφορά στην αλλεργική ρινίτιδα.
 
L. Casei. Ως συμπλήρωμα διατροφής, το Lactobacillus casei έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την εντερική μικροβιακή ισορροπία, την αρθρίτιδα, το διαβήτη τύπου 2 και έχει αντικαρκινικές ιδιότητες. Είναι ευεργετικό στις αναπνευστικές και γαστροεντερικές λοιμώξεις ενώ έρευνες έχουν δείξει ότι είναι ευεργετικό σε γυναίκες με ρευματοειδή αρθρίτιδα.
 
L. salivaris. Βοηθά στην πέψη των τροφών ώστε τα ζωτικά θρεπτικά στοιχεία να αφομοιώνονται καλύτερα. Βοηθά στην αποκατάσταση της εντερικής οδού καθώς προσκολλάται στο εντερικό τοίχωμα, σχηματίζοντας έτσι ένα προστατευτικό μικροφίλμ προστατεύοντας  το βλεννογόνο του τοιχώματος του εντέρου.
 
Το L. plantarum έχει την ικανότητα να εξαλείφει πολλά είδη παθογόνων βακτηρίων. Ευνοεί την αποικιοποίηση των περιοχών όπου αναπτύσσεται η Ε. Coli.  Στην πραγματικότητα, καταστρέφει το Ε. Coli. Το plantarum αποτελούσε παλαιότερα ένα μεγάλο μέρος της διατροφής που βρισκόταν στο ψωμί στο λάχανο κλπ. Βοηθά στην παραγωγή του φυσικού αντιβιοτικού γαλακτόλη από τον ίδιο τον οργανσιμό και την παραγωγή  L-λυσίνης, η οποία είναι ένα αντιϊκό αμινοξύ. Βρίσκεται σε πολλούς τύπους τυριών, κεφίρ και ξινολάχανου.
 
 L. rhamnosus. Αυτό το είδος βοηθά στην πέψη λακτόζης, προστατεύει το λεπτό έντερο και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ενισχύει την ικανότητα του σώματος να καταστρέφει ξένους εισβολείς και έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει τα επίπεδα αντισώματος στο αίμα κατά έξι έως οκτώ φορές. Επίσης προστατεύει από τη δημιουργία όγκων.
 
L. reuteri. Βρίσκεται τόσο στο έντερο όσο και στη στοματική κοιλότητα και βοηθά στη μείωση των στοματικών βακτηρίων που προκαλούν τερηδόνα και φλεγμονές. Το σπιτικό γιαούρτι 24ωρης ζύμωσης και το κεφίρ είναι καλές πηγές.
 
L. Lactis. Σύμφωνα με μελέτες αναστέλλει τα παθογόνα βακτήρια στο έντερο ενώ ενισχύει την λειτουργία του ανοσοποιητικού. Επιπλέον βοηθά στη βελτίωση της ανοχής στη λακτόζη.
 
L. fermentum. Αυτό το είδος βρίσκεται συχνά σε ζυμωμένα τρόφιμα όπως σταφίδες και ξινολάχανο. Παράγει αντιοξειδωτικά που βοηθούν στην εξουδετέρωση των τοξινών στο έντερο κατά τη διάρκεια της πέψης.
 
L. salivaris. Βοηθά στην πέψη των τροφών ώστε τα ζωτικά θρεπτικά στοιχεία να αφομοιώνονται καλύτερα. Βοηθά στην αποκατάσταση της εντερικής οδού καθώς προσκολλάται στο εντερικό τοίχωμα, σχηματίζοντας έτσι ένα προστατευτικό μικροφίλμ προστατεύοντας  το βλεννογόνο του τοιχώματος του εντέρου.
 
Bifidobacterium. Αυτός ο τύπος βακτηρίων ζει μέσα στο τοίχωμα του  βλενογόνου του παχέως εντέρου και του κόλπου. Η κύρια λειτουργία του  είναι να σταματήσει επιβλαβή βακτήρια και ζυμομύκητες που προκαλούν ασθένειες. Ρυθμίζει επιπλέον την οξύτητα ή την αλκαλικότητα (pH) του εντέρου, το οποίο προστατεύει από τα κακά βακτήρια. Τέλος αυξάνει την απορρόφηση του σιδήρου, του ασβεστίου, του μαγνησίου και του ψευδαργύρου.
 

Ορισμένα από τα ωφέλιμα είδη του Bifidobacterium είναι τα παρακάτω:

Β. Animalis και το υποείδος του B. Lactis. έχουν πολλά αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία. Βοηθά στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, ενισχύει την ανοσία και αποτρέπει τις λοιμώξεις. Αυτό το είδος βοηθά στην πέψη και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού. Βρίσκεται συνήθως στο σπιτικό γιαούρτι 24ωρης ζύμωσης και σε τυριά, όπως το ελβετικό, το προβολόνε, η γκούντα και το τσένταρ.

B. breve. Βρίσκεται κυρίως στον πεπτικό σωλήνα και τον κόλπο, όπου η κύρια λειτουργία του είναι να προστατεύει από τα βακτήρια που προκαλούν λοίμωξη και τους ζυμομύκητες. Βοηθά επίσης την απορόφηση και διάσπαση των φυτικών ινών για να γίνουν εύπεπτες. Μελέτες έδειξαν ότι αυξάνει την ενυδάτωση και την καθαρότητα του δέρματος σε υγιείς νεαρές και ενήλικες γυναίκες. Καλές πηγές b. breve είναι το σπιτικό γιαούρτι 24ωρης ζύμωσης και το λάχανο τουρσί.

B. longum και το υποείδος B. infantis. Παλαιότερα τα είδη B. infantis και B. suis αντιμετωπίζονταν ως διαφορετικά είδη αλλά αποδείχθηκε ότι είναι υποείδη του B. longum. Βρίσκεται  στο γαστρεντερικό σύστημα και διασπά τους υδατάνθρακες. Καταστέλλει επίσης τα επιβλαβή βακτήρια και τους ζυμομύκητες, προστατεύοντας από τη διάρροια και τη ναυτία κατά την χρήση αντιβιοτικών. Βρίσκεται στα περισσότερα τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση και ιδιαίτερα στο σπιτικό γιαούρτι 24ωρης ζύμωσης και το κεφίρ. Διεγείρει την παραγωγή κυτοκινών (ουσίες που εκκρίνονται από τα κύτταρα στο ανοσοποιητικό σύστημα) που καταστέλλουν τα επιβλαβή βακτήρια Clostridium, Salmonella και Shigella.
 
Το Streptococcus thermophilus είναι ένα ωφέλιμο βακτήριο που χρησιμοποιείται συχνά στην παραγωγή τυριού και γιαουρτιού καθώς ενισχύει σημαντικά την ανάπτυξη άλλων ευεργετικών βακτηρίων.  Κατά τη γέννηση, ο S. thermophilus συγκαταλέγεται στους πρώτους αποικιστές του γαστρεντερικού τοιχώματος επηρρεάζοντας την ωρίμανση και την ομοιόσταση του εντερικού επιθηλίου μετά τη γέννηση.
 
Αν και δεν είναι ιδιαίτερα καλά μελετημένο ως προβιοτικό, οι μέχρι τώρα έρευνες έχουν δείξει ότι αυτό το βακτήριο έχει πολλά οφέλη για την υγεία. Είναι εξαιρετικό για το δέρμα, μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα από γαστρεντερικές διαταραχές. αυξάνει τα επίπεδα φολικού οξέος και αιμοσφαιρίνης στο αίμα.
 
ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΩΝ;
 
Οι δύο πιο ωφέλιμοι τύποι βακτηρίων είναι τα Lactobacillus και Bifidobacterium, συμπεριλαμβανομένων διαφορετικών είδων εντός αυτών των τύπων όπως αυτούς που περιγράψαμε παραπάνω. Με τα προβιοτικά συμπληρώματα, τα βακτήρια συμπυκνώνονται και στη συνέχεια ξηραίνονται για να χρησιμοποιηθούν σε σκόνες, κάψουλες ή δισκία.
 
Η ποσότητα ή ισχύς των βακτηρίων στα προβιοτικά συμπληρώματα κυμαίνεται συχνά από 1 δισεκατομμύριο έως 100 δισεκατομμύρια CFU ( σημαίνει colony forming unit και είναι η μονάδα που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του αριθμού των βιώσιμων βακτηρίων).Συνήθως απαιτείται υψηλό δυναμικό προβιοτικών γύρω στα 40 δισεκατομμύρια, ώστε τα ευεργετικά βακτηρία να μπορούν να αποικίσουν γρήγορα το έντερο. 
  
Τα συμπληρώματα μπορούν να περιέχουν ένα ή περισσότερα είδη, αλλά είναι προτιμότερο να επιλέγουμε συμπληρώματα που περιέχουν ποικίλα είδη τουλάχιστον 10 από τους δύο τύπους Bifidobacterium και  Lactobacilus. Τα ευεργετικά είδη που θα πρέπει να υπάρχουν σε ένα καλό προβιοτικό συμπλήρωμα περιλαμβάνουν: Streptococcus thermophilus, Lactobacilus bulgaricus, L. casei, L. rhamnosus, L. salivarius, L. plantarum, L. Brevis, L. Lactis,  bifidobacterium longum, B. Breve, B. Lactis κ.ά.
 
ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΔΟΧΑ

Όπως σε όλα τα συμπληρώματα διατροφής, είναι ασφαλέστερη η επιλογή προβιοτικών που είναι απαλλαγμένα από χρωστικές, ζάχαρη, σιτάρι, καλαμπόκι, σόγια ή μαγιά.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
 
Nocerino R1, Paparo L1, Terrin G2, Pezzella V1, Amoroso A1, Cosenza L1, Cecere G1, De Marco G1, Micillo M1, Albano F1, Nugnes R1, Ferri P1, Ciccarelli G1, Giaccio G1, Spadaro R1, Maddalena Y1, Berni Canani F3, Berni Canani R4.  Cow's milk and rice fermented with Lactobacillus paracasei CBA L74 prevent infectious diseases in children: A randomized controlled trial. Clin Nutr. 2017 Feb;36(1):118-125. doi: 10.1016/j.clnu.2015.12.004. Epub 2015 Dec 17.
 
Güvenç IA1, Muluk NB, Mutlu FŞ, Eşki E, Altıntoprak N, Oktemer T, Cingi C.
Do probiotics have a role in the treatment of allergic rhinitis? A comprehensive systematic review and meta-analysis.
Am J Rhinol Allergy. 2016 Sep 1;30(5):157-175. doi: 10.2500/ajra.2016.30.4354. Epub 2016 Jul 20.
 
Soo-Nyung Kim,1 Won Moo Lee,1,* Kyoung Sik Park,2 Jong Bin Kim,3 Dae Jong Han,4and Jaeman Bae 2. The effect of Lactobacillus casei extract on cervical cancer cell lines.  Contemp Oncol (Pozn). 2015; 19(4): 306–312.
 
Alipour B1, Homayouni-Rad A, Vaghef-Mehrabany E, Sharif SK, Vaghef-Mehrabany L, Asghari-Jafarabadi M, Nakhjavani MR, Mohtadi-Nia J. Effects of Lactobacillus casei supplementation on disease activity and inflammatory cytokines in rheumatoid arthritis patients: a randomized double-blind clinical trial. Int J Rheum Dis. 2014 Jun;17(5):519-27. doi: 10.1111/1756-185X.12333.  Epub 2014 Mar 27.

Nourieh Hoveyda, Carl Heneghan1, Kamal R Mahtani1, Rafael Perera1,Nia Roberts and Paul Glasziou. A systematic review and meta-analysis: probiotics in the treatment of irritable bowel syndrome. BMC Gastroenterology 2009, 9:15 doi:10.1186/1471-230X-9-15 Feb 2009.
 
Naoko MORI,1,* Mitsuyoshi KANO,2 Norie MASUOKA,2 Tomoe KONNO,1Yumiko SUZUKI,3 Kouji MIYAZAKI,2 and Yukihide UEKI1.  Effect of probiotic and prebiotic fermented milk on skin and intestinal conditions in healthy young female students. Biosci Microbiota Food Health. 2016; 35(3): 105–112.
 
Mitsuyoshi KANO,1,* Norie MASUOKA,1 Chiaki KAGA,1 Saho SUGIMOTO,1Ryoko IIZUKA,1 Katsuyuki MANABE,1 Toshiro SONE,1 Kazutoshi OEDA,2Chiaki NONAKA,2 Kouji MIYAZAKI,1 and Fumiyasu ISHIKAWA1. Consecutive Intake of Fermented Milk Containing Bifidobacterium breve Strain Yakult and Galacto-oligosaccharides Benefits Skin Condition in Healthy Adult Women. Biosci Microbiota Food Health. 2013; 32(1): 33–39.

Lynne V McFarland. Meta-analysis of probiotics for the treatment of irritable bowel syndrome. World J Gastroenterol 2008 May 7; 14(17): 2650-2661.
 
Aloysius L D’Souza, Chakravarthi Rajkumar, Jonathan Cooke, Christopher J Bulpitt, Probiotics in prevention of antibiotic associated diarrhoea: meta­analysis. BMJ Vol 324 8 Jun 2002.
 
Mary Ellen Sanders. Considerations for Use of Probiotic Bacteria to Modulate Human Health.  J. Nutr. 130: 384S–390S, 2000.

 

Πείτε μας τη γνώμη σας
Παρακαλώ Επιλέξτε Βαθμολογία...

Παρακαλώ Εισάγετε Όνομα...

Παρακαλώ ελέγξτε το πεδίο ασφαλείας.
Ευχαριστούμε για τον χρόνο σας. Είναι σημαντική για εμάς η άποψή σας! Το σχόλιο σας θα εμφανιστεί σε λίγο.
Είσοδος Μελών
Διεύθυνση E-Mail:
Κωδικός:
Νέος Πελάτης
Είστε νέος πελάτης;
Με τη δημιουργία λογαριασμού στο Natural Doctor έχετε τη δυνατότητα να ψωνίζετε πιο γρήγορα, να είστε ενημερωμένοι για την κατάσταση των παραγγελιών σας, και να κρατάτε αρχείο των παραγγελιών που έχετε κάνει.