H λειτουργία της βιταμίνης K

 H λειτουργία της βιταμίνης K
Η βιταμίνη Κ είναι μια οικογένεια ενώσεων με παρόμοια δραστηριότητα γ-καρβοξυλίωσης. Είναι γνωστές τρεις ενώσεις της βιταμίνης Κ: η Φυλλοκινόνη ή η βιταμίνη Κ1, η οποία βρίσκεται κυρίως σε πράσινα φυτά, η μενακινόνη ή η βιταμίνη Κ2, η οποία είναι ένα βακτηριακό παραπροϊόν και βρίσκεται ως εκ τούτου κυρίως σε ζυμωμένα προϊόντα ή σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης και τέλος η μεναδιόνη ή η βιταμίνη Κ3, που προκύπτει όταν η πλευρική αλυσίδα του ισοπρενίου έχει μήκος 0, είναι μία συνθετική ένωση που βρίσκεται μόνο σε συμπληρώματα.

Για δεκαετίες η διαδικασία πήξης θεωρείτο ως η μοναδική λειτουργία της βιταμίνης Κ, αλλά έχει ανακαλυφθεί ένας αριθμός πρωτεϊνών ( τουλάχιστον 14 διαφορετικές πρωτεΐνες μέχρι σήμερα) που εξαρτώνται από τη βιταμίνη Κ. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται τέσσερις προ πηκτικές (παράγοντες VII, IX, Χ και προθρομβίνη), τρεις αντιπηκτικές πρωτεΐνες (πρωτεΐνη C, πρωτεΐνη S και πρωτεΐνη Ζ), οι οποίες συντίθενται κυρίως στο ήπαρ, δύο πρωτεΐνες οστών και εξωκυτταρικής μήτρας (οστεοκαλσίνη και πρωτεΐνη Gla), πρωτεΐνη Gas6, καθώς και τέσσερις μεμβρανικές πρωτεΐνες με λειτουργίες που δεν έχουν ακόμη οριστεί (PRGP1, PRGP2, TMG3 και TMG4).

Εκτός από το αίμα και τα οστά, οι πρωτεΐνες που εξαρτώνται από τη βιταμίνη Κ είναι παρούσες στην οδοντίνη, στη νεφρολιθίαση, στην αθηροσκληρωτική πλάκα, στο σπέρμα, στο νευρικό ιστό και στα ούρα. Τα κατάλοιπα της πρωτεΐνης Gla λειτουργούν ως προσδέματα για το ασβέστιο και είναι ζωτικής σημασίας για τη βιολογική δραστηριότητα των πρωτεϊνών.

Ενώ η γ-καρβοξυλίωση υπολειμμάτων γλουταμικού οξέος σε πρωτεΐνες εξαρτώμενες από τη βιταμίνη Κ γίνεται εν μέρει με την Κ1 και την Κ2, έχουν αναφερθεί ορισμένες Κ2-ειδικές γ-καρβοξυλιώσεις. Η μενακινόνη πρόσφατα αποδείχθηκε ότι είναι προσδέτης στο στεροειδές υποδοχέα (SXR) και συνεπώς λειτουργεί ως επαγωγέας της σύνθεσης mRNA για βιοδείκτες των οστεοβλαστών όπως η αλκαλική φωσφατάση, η οστεοπροτεγερίνη, η οστεοποντίνη και η πρωτεΐνη Gla.

Πρώτες ενδείξεις για τη σύνδεση της βιταμίνης Κ και της οστικής υγείας
   
Στα μέσα της δεκαετίας του 1970, παρουσιάστηκε η πρώτη έκθεση σχετικά με τις σοβαρές οστικές δυσπλασίες σε παιδιά που γεννήθηκαν από μητέρες που έλαβαν ανταγωνιστές βιταμίνης Κ κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου. Λίγο αργότερα, αναφέρθηκε ότι οι ασθενείς που είχαν υποστεί οξύ κάταγμα ισχίου ή που υπέφεραν από χρόνιο κάταγμα της σπονδυλικής στήλης είχαν χαμηλότερα επίπεδα φυλλοκινόνης στο πλάσμα του αίματος σε σύγκριση με υγιείς μάρτυρες, όπως επιβεβαιώθηκε από άλλες μελέτες αργότερα.

Αυτά τα ευρήματα οδήγησαν σε μεγαλύτερη έρευνα για αυτό το θέμα και από τότε πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι η βιταμίνη Κ είναι σημαντική για τη βέλτιστη υγεία των οστών. Τόσο επιδημιολογικές όσο και μελέτες παρέμβασης έχουν ερευνήσει τη σχέση της βιταμίνης Κ με την υγεία των οστών.

Η μελέτη Framingham Heart και η Μελέτη Υγείας Νοσηλευτών, δύο σημαντικές επιδημιολογικές μελέτες, έδειξαν ότι η πρόσληψη βιταμίνης Κ, που αξιολογείται με ερωτηματολόγιο συχνότητας τροφίμων, σχετίζεται με τον κίνδυνο κατάγματος ισχίου και την οστική πυκνότητα (BMD). Στη μελέτη Υγείας Νοσηλευτών, στην οποία συμμετείχαν 72.327 γυναίκες ηλικίας 38-63 ετών, η πρόσληψη <109 mg/ημέρα βιταμίνης Κ συσχετίστηκε με 30% υψηλότερο κίνδυνο καταγμάτων ισχίου απ’ ότι με υψηλότερες δόσεις βιταμίνης Κ.

Παρόμοια αποτελέσματα καταγράφηκαν στη μελέτη Framingham Heart με 888 ηλικιωμένους άνδρες και γυναίκες. Επίσης, έδειξαν ότι δεν υπήρξε συσχετισμός μεταξύ της πρόσληψης βιταμίνης Κ και BMD στους ηλικιωμένους άνδρες και γυναίκες, αλλά βρέθηκε σημαντικά χαμηλότερη οστική πυκνότητα στο λαιμό σε μια ομάδα γυναικών με χαμηλή πρόσληψη βιταμίνης Κ (70 mg/ημέρα) σε σύγκριση με εκείνες με την υψηλότερη πρόσληψη (309 mg/ημέρα).

Μελέτες με διαιτητική παρέμβαση και εξέταση επίδρασης σε δείκτες κινδύνου έχουν επίσης πραγματοποιηθεί και ως τελικά σημεία χρησιμοποιήθηκαν βιοδείκτες για τον σχηματισμό οστού και την επαναρρόφηση του οστού. Σε δύο τέτοιες μελέτες, δόθηκε 1 mg φυλλοκινόνης για 2 εβδομάδες σε υγιή προ- και μετεμμηνοπαυσιακές εθελόντριες με τον οστικό σχηματισμό και τους δείκτες επαναρρόφησης να μην έχουν επηρεαστεί από τη θεραπεία με φυλλοκινόνη, εκτός από την υδροξυπρολίνη, το ασβέστιο και την γ-καρβοξυλίωση της οστεοκαλσίνης που αυξήθηκε και στις δύο μελέτες.

Αντίθετα, σε άλλη έρευνα με χορήγηση 10 mg φυλλοκινόνης επί 30 ημέρες, παρατηρήθηκε αύξηση των δεικτών σχηματισμού οστού και μείωση στους δείκτες επαναρρόφησης οστού σε οκτώ γυναίκες, δρομείς μεγάλων αποστάσεων.

Σύμφωνα με μελέτες, έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχουν διαφορές στην επίδραση των βιταμινών Κ1 και Κ2. Απαιτούνται μακροπρόθεσμες μελέτες για να διαπιστωθεί εάν η βιταμίνη Κ1 έχει επίδραση στον κίνδυνο κατάγματος. Εκτός από την προφανή πιθανότητα, ότι οι βιταμίνες Κ1 και Κ2 διαφέρουν στη δράση τους στον μεταβολισμό των οστών και, συνεπώς, διαφέρουν και σε σχέση με την πρόληψη της οστεοπόρωσης και των οστικών καταγμάτων και άλλοι παράγοντες μπορεί να είναι σημαντικοί για να εξηγήσουν τα διαφορετικά αποτελέσματα που βρέθηκαν σε διάφορες μελέτες, όπως για παράδειγμα, η απορρόφηση, ο μεταβολισμός, η απέκκριση, η διαιτητική πρόσληψη και πηγή καθώς και η επιλογή των βιοδεικτών.

Απορρόφηση και πρόσληψη βιταμίνης Κ
  
Η φυλλοκινόνη απορροφάται στην μήτρα και στον ειλεό σε μια διαδικασία που εξαρτάται από την ταυτόχρονη παρουσία του διαιτητικού λίπους, καθώς και από μια φυσιολογική ροή χολής και παγκρεατικού χυμού. Η ελεύθερη φυλλοκινόνη απορροφάται σχεδόν 100%, ενώ η φυλλοκινόνη από τα τρόφιμα απορροφάται λιγότερο. Οι βακτηριακές μενακινόνες μπορούν να συντεθούν από την μικροχλωρίδα του εντέρου, όπως αποδεικνύεται από την παρουσία βακτηριακά προερχόμενης μενακινόνης στο ήπαρ, ιδιαίτερα ΜΚ-10 και ΜΚ-11.

Η διαθεσιμότητα της φυλλοκινόνης στα οστά επηρεάζεται από την απολιποπρωτεΐνη Ε (apo Ε) που δρα ως πρόσδεμα για την κυτταρική πρόσληψη από τις λιποπρωτεΐνες. Ο γονότυπος Apo Ε έχει συνδεθεί με τον κίνδυνο για οστεοπορωτικό κάταγμα, χαμηλή BMD και τη μεσολαβούμενη από λιποπρωτεΐνη μεταφορά της φυλλοκινόνης προς τα οστά.

Η φυλλοκινόνη εμφανίζεται σε μεγάλες ποσότητες σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά, φυτικά έλαια και μαργαρίνες, ενώ οι μενακινόνες βρίσκονται κυρίως στο ήπαρ και σε ορισμένα τυριά και προϊόντα σόγιας που έχουν υποστεί ζύμωση. Εκτός από τις διαιτητικές πηγές της βιταμίνης Κ, η ανθρώπινη χλωρίδα του εντέρου συμβάλλει επίσης στα επίπεδα βιταμίνης Κ με τη συμβολή της εντερικής χλωρίδας να είναι αξιοσημείωτη, σύμφωνα με έρευνες.

Η πρόσληψη βιταμινών K1 και K2 ποικίλλει μεταξύ των διαφόρων πληθυσμών, με την πρόσληψη βιταμίνης K2 να είναι υψηλή σε ορισμένα μέρη της Ασίας, όπου η πρόσληψη προϊόντων σόγιας που έχουν υποστεί ζύμωση είναι υψηλή, ενώ η φυλλοκινόνη είναι η κύρια πηγή πρόσληψης βιταμίνης Κ στις περισσότερες δυτικές χώρες. Γενικά, έχει παρατηρηθεί ότι η πρόσληψη βιταμίνης Κ αυξάνεται με την ηλικία πιθανόν λόγω της μεγαλύτερης πρόσληψης πράσινων λαχανικών στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.

Πηγή:
  • Bügel, S. (2008) Vitamin K and bone health in adult humans. Vitam. Horm. 78:393-416
Σχετικό προϊόν: Complete D3, K2 & Co factors
Πείτε μας τη γνώμη σας
Παρακαλώ Επιλέξτε Βαθμολογία...

Παρακαλώ Εισάγετε Όνομα...

Παρακαλώ ελέγξτε το πεδίο ασφαλείας.
Ευχαριστούμε για τον χρόνο σας. Είναι σημαντική για εμάς η άποψή σας! Το σχόλιο σας θα εμφανιστεί σε λίγο.
Είσοδος Μελών
Διεύθυνση E-Mail:
Κωδικός:
Νέος Πελάτης
Είστε νέος πελάτης;
Με τη δημιουργία λογαριασμού στο Natural Doctor έχετε τη δυνατότητα να ψωνίζετε πιο γρήγορα, να είστε ενημερωμένοι για την κατάσταση των παραγγελιών σας, και να κρατάτε αρχείο των παραγγελιών που έχετε κάνει.